.R.

REKWIZYTY patrz tre軼i pozawerbalne.
RELIEF przet這czenie powsta貫 na skutek nacisku narz璠zia pisarskiego na pod這瞠. Relief wkl瘰造, powsta造 od strony dzia豉nia narz璠zia pisarskiego jest czytelny wprost; natomiast relief wypuk造, powsta造 od strony odwrotnej (awersu) ma posta lustrzan. Kszta速 i rozmiary reliefu pozwalaj na stwierdzenie rodzaju u篡tego narz璠zia pisarskiego, oszacowanie si造 nacisku oraz ocen w豉軼iwo軼i podk豉dki. Relief nierzadko wyst瘼uje tak瞠 na podk豉dkach. Ujawnienie i badanie reliefu odbywa si m. in. przy wykorzystaniu o鈍ietlenia uko郾ego lub aparatu ESDA. (EB)
RETUSZ jedna z odmian uzupe軟ie pisma, polegaj帷a na poprawianiu linii graficznej. Retusz naturalny wykonywany jest przewa積ie w celach zdobniczych lub dla poprawy czytelno軼i; retusz sztuczny wykonywany jest dla maskowania pisma. (EG)
R艼A NAWYKx DO PISANIA patrz spos鏏 wykonania.
R艼A NIENAWYKx DO PISANIA patrz spos鏏 wykonania.
R艼A PODPARTA spos鏏 pisania, przy kt鏎ym osoba niemog帷a (najcz窷ciej z przyczyn choroby lub staro軼i) pisa samodzielnie, korzysta z pomocy drugiej osoby, kt鏎a podpiera jej r瘯 (zwykle w nadgarstku). Powsta貫 pismo, w zale積o軼i od stopnia upo郵edzenia motoryki bezpo鈔edniego wykonawcy, zawiera w zasadzie cechy pisma osoby pisz帷ej, ale mog te ujawni si pewne zmiany na skutek dzia豉nia osoby podpieraj帷ej r瘯. (JF)
R艼A PROWADZONA r瘯a wodzona.
R艼A WODZONA spos鏏 pisania, przy kt鏎ym osoba nie mog帷a (najcz窷ciej z przyczyn chorobowych lub staro軼i) pisa samodzielnie, korzysta z pomocy drugiej osoby, kt鏎a kieruje jej r瘯 (zwykle obejmuj帷 palce trzymaj帷e narz璠zie pisarskie). Pismo takie zawiera przede wszystkim cechy grafizmu osoby prowadz帷ej r瘯, ale tak瞠 pojawi si mog cechy pisma osoby wspomaganej, je郵i ta okresowo b璠zie sterowa ruchami swej r瘯i. (JF)
R艼OPIS 1. w og鏊nym znaczeniu: ka盥y tekst wykonany r璚znie, niezale積ie od narz璠zia pisarskiego, pod這瘸, materia逝 kryj帷ego, typu pisma i sposobu wykonania. W odr騜nieniu od tekst闚 powielonych mechanicznie (drukiem lub inn technik) ka盥y r瘯opis jest egzemplarzem niepowtarzalnym. Najdawniejsze formy r瘯opis闚 (inskrypcje na kamieniu, tabliczki gliniane, zwoje papirus闚) stanowi przedmiot bada specjalist闚 takich nauk, jak epigrafika lub papirologia; 2. w w篹szym, dzi przyj皻ym rozumieniu, r瘯opis to ka盥y tekst utrwalony r璚znie na materiale mi瘯kim o charakterze karty (kartki) przy zastosowaniu substancji barwi帷ej (atrament, tusz, grafit itp.). Literatura: Encyklopedia wiedzy o ksi捫ce, 1971. (WW)
RODZAJ PODPISU jedna z podgrup cech graficznych. Wyr騜nia si 4 rodzaje podpis闚: podpis pe軟obrzmi帷y, podpis skr鏂ony, paraf oraz monogram. Patrz tak瞠 dodatkowe cechy podpis闚, podpis.
ROZKOJARZENIE A PISMO (has這 w opracowaniu)
ROZΜ浩NIE PRZESTRZENNE patrz cechy topograficzne.
ROZMIAR PISMA wielko嗆 pisma.
ROZMIESZCZENIE PISMA NA PODΜ狹 patrz cechy topograficzne.
ROZMIESZCZENIE PODPIS紟 jedna z cech topograficznych. Wyr騜nia si nast瘼uj帷e sposoby rozmieszczenia podpis闚 w r瘯opisach: 1) podpis jest ci庵這軼i tekstu, 2) podpis pod tekstem po lewej stronie, 3) podpis pod tekstem po prawej stronie, 4) podpis pod tekstem w 鈔odku.
ROZPAD PISMA (has這 w opracowaniu)
ROZP犵 (termin niezalecany) termin u篡wany w literaturze bardzo niekonsekwentnie: w znaczeniu impulsu, zwi瞛這軼i, rytmu oraz odst瘼闚 mi璠zy wierszami i wyrazami.
ROZW粑 PISMA patrz personalizacja pisma.
RUCH DOWOLNY ruch wykonany przy pe軟ej kontroli. Patrz tak瞠 automatyzm pisma, ruch pisarski.
RUCH GRAFICZNY ruch pisarski.
RUCH PISARSKI rodzaj precyzyjnego ruchu dowolnego, realizuj帷ego czynno嗆 pisania, b璠帷y efektem wsp馧dzia豉nia wielu element闚 uk豉du nerwowego, mi窷niowego i kostno-szkieletowego cz這wieka. Patrz tak瞠 automatyzm pisma; fizjologia pisma. (ML)
RUCHY MIMOWOLNE patrz ataksja.
RUCHY PL﹖AWICZE patrz pl御awica.
RYSUNEK CYFRY patrz rysunek znaku.
RYSUNEK LITERY patrz rysunek znaku.
RYSUNEK ZNAKU poj璚ie obejmuj帷e budow znaku, jego wielko嗆 i proporcje oraz cechy kreski (patrz struktura kreski). (WW)
RYSUNKI patrz tre軼i pozawerbalne. Patrz tak瞠 grifona瞠.
RYTM NACISKU patrz nacisk.
RYTM PISMA (termin niezalecany) okre郵enie w literaturze u篡wane niekonsekwentnie, m.in. w znaczeniu rozmaicie definiowanych cech: "impuls nat篹enia", "napi璚ie pisma", "rozp璠 pisma". Patrz tak瞠 nacisk. (ML)
RYTM ROZMIESZCZENIA 1. powtarzalno嗆 w uk豉dzie topograficznym pisma; 2. cecha graficzna, w psychologii pisma korelowana z powag, zr闚nowa瞠niem, d捫eniem do porz康ku, niech璚i do zmian, sta這軼i itp. Patrz tak瞠 test psychografologiczny. (ML)